Historia

Na początku, w 1947 roku, powstał „Ośrodek Wyszkolenia Sportowego”, podległy Wojewódzkiemu Urzędowi PWiWF w Krakowie, w willi „ Lalka” w Zakopanem, przy ulicy Chałubińskiego. Ośrodek szkolił wyłącznie narciarzy, a kierował nim mgr Julian Zubek. W 1949 roku Główny Komitet Kultury Fizycznej powołał „Ośrodek Wyszkolenia Sportowego”, który mieścił się w Zakopanem, w wynajętym pensjonacie „Imperial” przy ulicy Oswalda Balzera. Ośrodek bezpośrednio podlegał Resortowi. Począwszy od 1955 roku do końca 1969 roku Ośrodek podlegał Państwowemu Przedsiębiorstwu Imprez Sportowych, które w późniejszym okresie zostało przemianowane na Przedsiębiorstwo Imprez Sportowych. Zarządzaniem Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki nr. 84 z dnia 2 grudnia 1969 roku Ośrodek został przemianowany z dniem 1 stycznia 1970 roku na „Centralny Ośrodek Sportu, Turystyki i Wypoczynku”, rozszerzając równocześnie zakres działania o turystykę i wypoczynek. Pod nazwą COSTiW Ośrodek działał na 30 kwietnia 1975 roku, kiedy to zarządzeniem nr. 28 Przewodniczącego GKKFiT została zmieniona nazwa Ośrodka na „Centralny Ośrodek Sportu”. Równocześnie wprowadzona została do Ośrodka działalność turystyczna. Pierwszym kierownikiem COS w Zakopanem był mgr Roman Wagner, a następnie - od 1953 roku do kwietnia 1939 roku - dyrektorem był mgr Jerzy Ustupski, pod którego kierownictwem nastąpił zasadniczy rozwój Ośrodka. W 1949 roku Ośrodek nie posiadał żadnych obiektów sportowych, jedynie korty tenisowe mieszczące się za hotelem „Imperial”. Dzięki poparciu i trosce ówczesnego Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej dr Włodzimierza Reczka, oraz usilnym staraniom dyrektora Departamentu Inwestycji GKKF inż. M. Kuchara – następuje intensywny rozwój bazy Ośrodka. W 1954 roku zostało wybudowane tak zwane górne boisko piłkarskie wraz z bieżnią lekkoatletyczną, którą w sezonie zimowym adaptowano na tor łyżwiarski. W 1955 roku oddany został na Nosalu stok slalomowy. Dopiero w 1967 roku generalny wykonawca MOSTOSTAL zbudował kolej liniową, a na stoku wykonane zostały prace modernizacyjne. W maju 1958 roku rozpoczęta została budowa hotelu „Zakopane”, którą ukończono przed Mistrzostwami Świata FIS-em, t.j. w grudniu 1961 roku. Budynek sali sportowej oddany został do eksploatacji z końcem 1962 roku. W tym też okresie nastąpiła generalna przebudowa skoczni Wielka Krokiew wraz ze zbudowaniem kolei liniowej, trybun, wieży sędziowskiej i pawilonu. Inwestycja ta wykonana została według projektu Krakowskiego Biura Projektowego Budownictwa Przemysłowego, przy zasadniczym wkładzie pracy inż. architekta Stanisława Karpiela. Generalnym wykonawcą inwestycji był MOSTOSTAL Zabrze. Na podkreślenie zasługuje troskliwy nadzór i kierownictwo dyrektora Barabasza. W lutym 1962 roku odbyły się Mistrzostwa Świata w Zakopanem. Od tego roku rozpoczęła się kompleksowa budowa obiektów sportowych w zespole boisk sportowych, według projektu zespołu przy Politechnice Krakowskiej, pod kierownictwem rektora prof. Kopycińskiego. Generalnym wykonawcą robót było Przedsiębiorstwo Budowy Huty im. Lenina w Krakowie, pod kierownictwem dyrektorów: Vogta, Girtlera i Krakowskiego. W 1967 roku oddano do eksploatacji dolne boisko z bieżnią lekkoatletyczną, boisko asfaltowe, pawilon z sala do podnoszenia ciężarów, tor do jazdy szybkiej na lodzie naturalnie mrożony, sieć dróg i ścieżek. Ważnym i cennym elementem architektonicznym i przyrodniczym stało się założenie pięknego zadrzewienia w miejscu byłych nieużytków na terenie należącym do TPN (o powierzchni około 2 hektarów) w latach 1966 do końca 1969 roku, tj. do powołania Centralnego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku działał przy Państwowym Przedsiębiorstwie Imprez Sportowych (później PIS) Ośrodek Przygotowań Olimpijskich kierowany przez mgr Mariana Woynę Orlewicza. W 1971 roku oddano do eksploatacji salę judo. W 1973 roku przystąpiono do modernizacji Średniej Krokwi w celu jej unowocześnienia. W 1974 roku przystąpiono do rozbudowy hotelu „Imperial”, którą zakończono w 1980 roku. W 1975 roku rozpoczęto budowę krytej pływalni z dwoma basenami i częścią odnowy biologicznej i hydroterapii. Budowę ukończono w 1984 roku. W 1978 roku rozpoczęto przebudowę profilu Wielkiej Krokwi, którą zakończono w 1983 roku. W 1979 roku wybudowano i oddano do eksploatacji asfaltową trasę nartorolkową o długości 2,5 kilometra. W 1980 roku oddano do eksploatacji salę zapasów. Przed pierwszą Spartakiadą Armii Zaprzyjaźnionych w 1961 roku i Mistrzostwach Świata w 1962 roku założono w rejonie Toporowej Cyrhli narciarskie trasy biegowe 2x5 km, które modernizowano dwukrotnie w 1970 i 1978 roku przy pomocy wojska. Brygady wojskowe przyszły również z pomocą przy pracach związanych z adaptacją tras zjazdowych z Kasprowego Wierchu w 1970 roku i 1978 roku, oraz przy przebudowi Wielkiej Krokwi w latach 1978 – 1979. Dla potrzeb sprawnego przebiegu robót budowlanych powołana została w 1962 roku własna Brygada Remontowa, przekształcona w okresie późniejszym na Zespół Remontowo-Budowlany. Pierwszym kierownikiem był inż. Józef Karpiel. W dniu 12 listopada 1974 roku – na mocy porozumienia pomiędzy Tatrzańskim Parkiem Narodowym i COSTiW-em – Ośrodek przejął do eksploatacji zimowej, wraz z konserwacją i adaptacją letnią i zimową, trasy zjazdowe w rejonie Kasprowego Wierchu, łącznie z siecią nartostrad zjazdowych w tym rejonie, jak również szlaki narciarskie w Dolinie Chochołowskiej. Porozumienie to nakłada na Ośrodek poważne zobowiązania bezpiecznego stanu używalności tych obiektów, zarówno przez sport wyczynowy, jak i narciarstwo masowe. Przyjęte zobowiązanie wynikające z porozumienia pociąga za sobą konieczność modernizacji tras narciarskich (poważne roboty niwelacyjne), celem przygotowania ich do mechanicznej konserwacji przy pomocy maszyn specjalnych. Odrębnym porozumieniem pomiędzy PTTK i COSTiW-em Ośrodek przejął zimową konserwację tras narciarskich na Gubałówce. Wybudowane w 1974 roku wyciągi orczykowe na Kotelnicy i Galicowej Grapie zostały przekazane w 1975 roku na rzecz miasta Zakopanego.

ZAKRES DZIAŁANIA I BAZA    Oddział COS w Zakopanem wchodzi w skład Zakładu Budżetowego p.n. „Centralny Ośrodek Sportu” z siedzibą w Warszawie, powołanego zarządzeniem nr. 84 Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki – z dnia 2 grudnia 1969 roku (z późniejszymi zmianami).
I Zakres działania
   Przedmiotem działalności Oddziału COS w Zakopanem jest świadczenie usług w zakresie realizacji programów centralnych i klubowych imprez sportowych, a w szczególności:
- organizacja techniczna i obsługa finansowa centralnych zawodów i zgrupowań szkoleniowych,
- świadczenie usług noclegowo-żywieniowych na rzecz uczestników zawodów i zgrupowań sportowych, oraz odnowy biologicznej i opieki lekarskiej,
- zabezpieczenie imprez w sprzęt, urządzenia sportowe oraz świadczenia usług audiowizualnych i pomiaru czasu,
- działalność administracyjna,
- działalność inwestycyjno-remontowa,
- działalności pomocnicze:
   - transport zarobkowy,
   - bary,
   - kawiarnie.

Zadania powyższe w owym czasie realizowane były przez 400 pracowników z czego: eksploatacja:
- pełnozatrudnionych pracowników: 307
- niepełnozatrudnionych: 24
- uczniów: 18
- zespół Remontowo-Budowlany: 51

II Baza
1. Miejsca noclegowe: łącznie 330 miejsc
z tego:
- hotel „Imperial” - 170 miejsc
- hotel „Zakopane” - 160 miejsc

2. Miejsca żywieniowe - łącznie 400 miejsc
z tego:
- hotel „Imperial” - 200 miejsc
- hotel „Zakopane” - 200 miejsc

3.Inne miejsca konsumpcyjne - są to: kawiarnie, bary, kluby

4. Budynki bazy technicznej i materiałowej - 4

5. Obiekty sportowe:
a) otwarte:
- trasy biegowe narciarskie
- trasy zjazdowe (rejon Kasprowego Wierchu i stok na Nosalu)
- trasa nartorolkowa asfaltowa 2,5 km
- skocznie: Wielka, Średnia, Mała, Maleńka
- tor do jazdy szybkiej na lodzie
- stadion (boisko piłkarskie + bieżnia)
- 2 boiska trawiaste
- korty tenisowe
- boisko asfaltowe do gier małych

b) kryte: - sala sportowa
- mała siłownia
- pawilon zapaśniczy
- pawilon ciężarowy
- pawilon judo
- pływalnia: basen duży (25x12,5) i basen mały (12,5x6)
- pomieszczenia odnowy biologicznej
- pomieszczenia badań wydolnościowych
- pomieszczenia przychodni sportowo-lekarskiej

   Centralny Ośrodek Sportu w Warszawie Ośrodek Przygotowań Olimpijskich w Zakopanem korzysta z unikalnego położenia obiektów oraz wyjątkowych uwarunkowań geo-historycznych. Pierwsze zawody w zjeździe i skokach odbyły się w Zakopanem już w roku 1910, później trzykrotnie organizowano Mistrzostwa Świata FIS (Fédération Internationale de Ski) w narciarstwie klasycznym w latach 1929, 1939 i 1962 roku. W stolicy Tatr odbyła się również trzykrotnie Uniwersjada Zimowa, a także inne zawody, takie jak na przykład Mistrzostwa Świata i Europy w biatlonie, zawody Pucharu Świata i Pucharu Kontynentalnego w skokach narciarskich. Wybrane wydarzenia, które zapisały się w historii tworzenia się OPO Zakopane to przede wszystkim: